Amali Fizik SPM 2026 (Kertas 3): Eksperimen Beranimasi dan Cara Markah Diberi

Dalam ujian amali Fizik Sijil Pelajaran Malaysia (SPM), anda hanya mengetahui eksperimennya apabila masuk ke makmal. Radas sudah disusun di atas meja, dan anda ada 45 minit untuk menjalankan eksperimen itu dan menulis jawapan.

Keadaan ini mungkin terasa seperti bergantung pada nasib. Namun, cara markah diberikan mengikut satu corak. Kami meneliti sembilan kertas percubaan dan modul negeri dari tahun 2025 dan 2026, setiap satu bersama skema pemarkahannya, serta contoh ujian amali Lembaga Peperiksaan sendiri.^[1] Tiada dua kertas yang menggunakan eksperimen yang sama, tetapi kesembilan-sembilannya memberikan sebahagian besar markah untuk beberapa kemahiran yang sama.

Tujuh eksperimen amali dipaparkan di bawah sebagai animasi pendek, supaya anda dapat melihat apa yang diukur dalam setiap eksperimen dan bagaimana grafnya terbina. Selepas itu, kami huraikan kertas ini bahagian demi bahagian, berserta jawapan yang diterima oleh skema.

Apakah ujian amali Fizik SPM?

Ujian amali Fizik SPM, yang juga dikenali sebagai Kertas 3 atau amali Fizik, ialah bahagian amali bagi mata pelajaran Fizik SPM. Kod kertasnya ialah 4531/3.^[2]

Anda diberikan satu soalan berstruktur yang bernilai 15 markah. Anda menjalankan eksperimen itu sendiri, merekod apa yang diukur, dan menjawab soalan berdasarkan keputusan anda sendiri. Lembaga Peperiksaan hanya menyenaraikan satu konstruk untuknya, iaitu kemahiran proses sains. Oleh itu, ujian ini lebih banyak menguji cara anda mengukur dan mengendalikan data daripada apa yang anda hafal.

Skrip jawapan anda dihantar kepada Lembaga Peperiksaan bersama laporan penyelia mata pelajaran. Jika anda buntu, anda boleh meminta bantuan daripada Ketua Pengawas Amali, tetapi sebarang bantuan akan dilaporkan kepada Pemeriksa, dan arahan Lembaga Peperiksaan menyatakan bahawa sedikit markah mungkin dipotong.

Bilakah ujian amali Fizik SPM 2026?

Ujian amali Fizik tahun ini diadakan pada Isnin, 16 November 2026, dalam empat sidang. Sekolah atau pusat peperiksaan anda akan memaklumkan sidang anda.^[3]

Di makmal, lima minit pertama ialah masa semakan radas, dan 40 minit seterusnya untuk eksperimen anda. Calon sidang 1 hingga 3 kemudian menunggu di bilik kuarantin sehingga jam 11:45 pagi.

Kalkulator saintifik dibenarkan, jadi bawalah satu. Bawa juga pen serta pensel tanpa bekas: peraturan jadual waktu melarang bekas alat tulis dan beg dibawa masuk ke makmal peperiksaan, selain telefon bimbit dan sebarang nota. Jawapan ditulis dengan pen dakwat hitam atau biru, dan pensel dibenarkan untuk gambar rajah. Pastikan anda berada di Bilik Lapor Diri 10 minit sebelum waktu anda.

Calon yang tidak menduduki ujian amali dianggap tidak hadir bagi keseluruhan mata pelajaran Fizik SPM, jadi anggaplah ujian ini sama penting dengan kertas bertulis. Kertas 1 dan 2 pula diadakan pada Khamis, 3 Disember 2026. Lihat jadual SPM 2026 kami untuk senarai semua kertas.

Apakah yang perlu dibuat dalam lima minit pertama?

Kertas ini dimulakan dengan senarai semak calon. Dalam lima minit pertama, anda menanda setiap item radas, membaca soalan dan merancang eksperimen. Kebanyakan kertas percubaan turut menyatakan "Anda tidak dibenarkan bekerja dengan alat radas bagi 5 minit yang pertama", jadi gunakan masa itu untuk merancang, dan mulakan pengukuran selepas lima minit itu tamat.

1. 1 Tandakan setiap item dalam senarai semak
2. 2 Kenal pasti dua pemboleh ubah dalam tujuan eksperimen
3. 3 Lukis tajuk lajur jadual beserta unit
4. 4 Catat lima nilai yang perlu ditetapkan

Lapan daripada sembilan kertas memberikan lima nilai pemboleh ubah dimanipulasikan, seperti kedalaman 10.0 hingga 18.0 cm atau jarak objek 15.0 hingga 35.0 cm. Hanya satu kertas meminta pelajar memilihnya sendiri. Jadi, lajur pertama jadual anda biasanya sudah diberikan; tugas anda ialah mengukur nilai bagi lajur kedua dengan teliti.

Eksperimen apakah yang boleh keluar dalam amali Fizik SPM?

Lembaga Peperiksaan tidak menerbitkan senarai eksperimen. Kertas ini boleh menguji mana-mana eksperimen Tingkatan 4 atau Tingkatan 5, dan tiada sumber rasmi yang menyatakan eksperimen yang keluar pada tahun-tahun lepas.

Yang kita tahu ialah bentuk setiap ujian amali. Contoh ujian amali Lembaga Peperiksaan sendiri menggunakan sebuah botol yang digantung pada gelang getah dan diisi dengan air, 50 g setiap kali. Setiap kertas percubaan juga meminta anda mengubah satu kuantiti, mengukur kuantiti yang lain, dan memplot satu kuantiti melawan kuantiti yang lain.

1Gelang getah2Tekanan cecair3Memanaskan air4Hukum Charles5Kanta cembung6Ketebalan dawai7Bandul

Eksperimen 1 daripada 7

Gelang getah dan sebotol air

Contoh ujian amali Lembaga Peperiksaan

Pemboleh ubah

Dimanipulasikan

Jisim air, m

Bergerak balas

Pemanjangan gelang getah, x

Dimalarkan

Panjang asal gelang getah, l₀

Graf

Plot

x melawan m

Bentuk garis

Lurus, melalui asalan

Tulis

x berkadar terus dengan m.

Kecerunan

Contoh itu meminta kecerunan, k, untuk 2 markah.

AwasBaca l hanya apabila jarum berhenti bergerak, kemudian hitung x = l − l₀ bagi setiap baris. Jadual sahaja bernilai 6 daripada 15 markah contoh itu.

Eksperimen 1 daripada 7

Eksperimen gelang getah ialah contoh Lembaga Peperiksaan. Manometer, pemanasan air, Hukum Charles, kanta dan dawai pula diambil daripada kertas percubaan. Bandul tidak muncul dalam kertas-kertas itu, tetapi ia ialah Eksperimen 1.1 dalam buku teks Tingkatan 4, dan grafnya memerlukan kemahiran yang sama.

Selain kertas percubaan, buku teks KSSM mengandungi 16 penyiasatan dalam bentuk yang sama, dan mana-mana daripadanya boleh keluar pada hari ujian.^[4]

Buku teks juga mengandungi eksperimen untuk menentukan satu nilai sahaja, seperti muatan haba tentu air atau haba pendam tentu pelakuran ais. Eksperimen jenis ini tidak mempunyai bentuk jadual dan graf seperti setiap kertas yang kami teliti.

Bagaimanakah 15 markah dibahagikan?

Kami mengasingkan kesemua 135 markah dalam sembilan skema itu mengikut kemahiran yang dinilai. Sebanyak 82 markah (61%) diberikan untuk jadual, graf dan pembacaan graf. Memplot graf sahaja membawa 33 markah.

Kedua-dua tahun Set 2025 Set 2026

Lihat sebagai jadual Lihat sebagai carta

Jadual dan graf : 82 markah, 61%

82 markah 61% 61 markah 58% 21 markah 70%

1. Memplot graf 33 Memplot graf: 33 markah. Set 2025: 27, Set 2026: 6.
2. Merekod data dalam jadual 28 Merekod data dalam jadual: 28 markah. Set 2025: 21, Set 2026: 7.
3. Membaca graf: hubungan, kecerunan, nilai 21 Membaca graf: hubungan, kecerunan, nilai: 21 markah. Set 2025: 13, Set 2026: 8.

Merancang penyiasatan : 37 markah, 27%

37 markah 27% 31 markah 30% 6 markah 20%

1. Menyatakan pemboleh ubah 15 Menyatakan pemboleh ubah: 15 markah. Set 2025: 11, Set 2026: 4.
2. Hipotesis, inferens dan pemerhatian 14 Hipotesis, inferens dan pemerhatian: 14 markah. Set 2025: 12, Set 2026: 2.
3. Menulis prosedur, melabel susunan radas 8 Menulis prosedur, melabel susunan radas: 8 markah. Set 2025: 8, Set 2026: 0.

Penaakulan fizik : 16 markah, 12%

16 markah 12% 13 markah 12% 3 markah 10%

1. Ramalan 7 Ramalan: 7 markah. Set 2025: 5, Set 2026: 2.
2. Definisi dan sebab fizik 6 Definisi dan sebab fizik: 6 markah. Set 2025: 5, Set 2026: 1.
3. Langkah berjaga-jaga 3 Langkah berjaga-jaga: 3 markah. Set 2025: 3, Set 2026: 0.

Pecahan 135 markah mengikut kemahiran

Kemahiran	Set 2025	Set 2026	Jumlah
Jadual dan graf	61	21	82
Memplot graf	27	6	33
Merekod data dalam jadual	21	7	28
Membaca graf: hubungan, kecerunan, nilai	13	8	21
Merancang penyiasatan	31	6	37
Menyatakan pemboleh ubah	11	4	15
Hipotesis, inferens dan pemerhatian	12	2	14
Menulis prosedur, melabel susunan radas	8	0	8
Penaakulan fizik	13	3	16
Ramalan	5	2	7
Definisi dan sebab fizik	5	1	6
Langkah berjaga-jaga	3	0	3
Jumlah	105	30	135

Set 2025

Set 2026

Jumlah

Sumber: Analisis Afterkelas terhadap sembilan kertas percubaan dan modul negeri Kertas 3 Fizik SPM beserta skema pemarkahannya, 2025 dan 2026.

Langkah berjaga-jaga hanya mendapat 3 daripada 135 markah, dan hanya tiga kertas yang memintanya. Penaakulan fizik secara keseluruhan, seperti ramalan atau sebab, mendapat 16 markah.

Sembilan kertas itu ialah kertas percubaan, bukan kertas SPM sebenar. Guru berpengalaman menggubalnya mengikut format SPM, dan dua daripada skema itu menukar kedudukan paksi yang diminta oleh soalannya sendiri. Gunakan skema ini sebagai panduan tentang cara markah diberikan; tiada satu pun daripadanya ialah skema Lembaga Peperiksaan.

Bagaimanakah cara menjawab setiap bahagian Kertas 3?

Bahagian-bahagiannya muncul dalam susunan yang hampir sama dalam setiap kertas. Bagi setiap bahagian, kami nyatakan peraturannya dahulu, kemudian jawapan yang diterima oleh skema.

1. Pemboleh ubah

Peraturan: namakan pemboleh ubah dimanipulasikan (yang anda ubah), pemboleh ubah bergerak balas (yang anda ukur) dan, jika diminta, pemboleh ubah dimalarkan (yang dikekalkan sama), masing-masing beserta simbolnya. Namakan kuantiti yang boleh diukur, bukan objek.

Dalam kertas percubaan: kertas Kelantan 2025 dimulakan dengan cerita sebuah lori yang membawa pasir. Skemanya menolak "jisim pasir" sebagai pemboleh ubah dimanipulasikan, kerana eksperimen itu mengubah jisim plastisin. Skema itu juga menolak "inersia" sebagai pemboleh ubah bergerak balas, kerana yang diukur ialah tempoh, T.

2. Jadual

Peraturan: labelkan setiap lajur dengan kuantiti atau simbolnya beserta unit, seperti l / cm. Catat setiap bacaan dengan bilangan tempat perpuluhan yang sama, dan semak sama ada nilai-nilainya meningkat atau menurun seperti yang dijangka dalam fizik.

Dalam kertas yang kami teliti: contoh Lembaga Peperiksaan memberikan 6 daripada 15 markah kepada jadual, dengan satu lajur untuk panjang l dan satu lagi untuk pemanjangan x = l − l₀. Dalam kertas percubaan pula, merekod data bernilai 2 hingga 5 markah. Skema Kelantan 2025 menyemak tempat perpuluhan bagi setiap lajur secara berasingan: t kepada satu tempat perpuluhan, T kepada dua dan T² kepada empat.

Lajur yang dikira, seperti T², 1/u atau Δθ, boleh membawa markahnya sendiri. Kertas kanta Selangor 2025 memberikan 2 daripada 4 markah jadualnya kepada lajur 1/u dan 1/v.

3. Graf

Peraturan: plot graf mengikut susunan dalam soalan. "D melawan h" bermaksud D pada paksi-y dan h pada paksi-x. Kemudian, penuhi tujuh perkara yang disemak oleh skema.

1. 1 Kedua-dua paksi dilabel Kuantiti yang betul pada setiap paksi: y melawan x, mengikut susunan dalam soalan.
2. 2 Unit pada kedua-dua paksi Contohnya h / cm dan D / cm.
3. 3 Skala yang seragam Selang yang sama pada setiap paksi, dengan nilai yang mudah diplot.
4. 4 Tiga atau empat titik betul Melaka membenarkan ralat setengah petak kecil.
5. 5 Kelima-lima titik betul Ini memberikan tanda semak kedua untuk titik.
6. 6 Garis penyuaian terbaik Lurus dan licin, dengan titik-titik yang seimbang di kedua-dua belah garis.
7. 7 Saiz graf Sekurang-kurangnya 5 kali 4 petak besar bersaiz 2 cm.

Sumber: rubrik graf dalam sembilan skema percubaan. Tujuh daripadanya mempunyai tanda semak untuk saiz graf.

Tanda semak itu kemudian ditukar kepada markah. Graf Kelantan 2026 bernilai 3 markah: tujuh tanda semak mendapat 3 markah, empat hingga enam mendapat 2, dan satu hingga tiga mendapat 1. Graf SBP dan Selangor 2025 bernilai 5 markah: tujuh tanda semak mendapat 5, dan lima atau enam mendapat 4.

4. Hubungan

Peraturan: nyatakan hubungan berdasarkan bentuk garis anda sendiri. Garis lurus yang melalui asalan bermaksud "berkadar terus". Garis lurus yang tidak melalui asalan bermaksud "bertambah secara linear".

Soalan Melaka 2025 Nyatakan hubungan antara d dengan h berdasarkan graf anda.

Jawapan yang ditolak skema 0 markah

1. Tiada markah: d berkadar dengan h.
2. Tiada markah: d ∝ h, tanpa perkataan
3. Tiada markah: h berkadar terus dengan d.
4. Tiada markah: Semakin bertambah h, semakin bertambah d.

"Terus" tertinggal, simbol sahaja, pemboleh ubah tertukar, dan jawapan yang berbunyi seperti hipotesis.

Jawapan yang diterima skema 1 daripada 1 markah

1. Mendapat markah: Melalui asalan: d berkadar terus dengan h.
2. Mendapat markah: Lurus tetapi tidak melalui asalan: d bertambah secara linear dengan h.

Pemboleh ubah bergerak balas dahulu, kemudian pemboleh ubah dimanipulasikan, dengan perkataan yang sepadan dengan garis anda.

Garis yang menurun memerlukan perkataan "berkurang": skema kanta Selangor meminta "1/v berkurang secara linear dengan 1/u".

5. Kecerunan

Peraturan: lukis segi tiga bersudut tegak yang besar pada garis anda, sekurang-kurangnya 8 cm kali 8 cm, baca kedua-dua sisinya pada skala, dan berikan jawapan beserta unit.

Dalam kertas percubaan: hanya 3 daripada sembilan kertas meminta kecerunan, setiap satu untuk 2 markah. Skema Kelantan 2026 mahukan segi tiga dilukis pada graf, gantian nilai yang betul ke dalam formula, dan jawapan 4.20 °C seminit, beserta unit dan sekurang-kurangnya dua tempat perpuluhan. Skema Terengganu mahukan unit ohm, kerana kecerunan graf V melawan I ialah rintangan.

6. Membaca nilai daripada graf

Peraturan: apabila soalan meminta nilai daripada graf anda, lukis garis putus-putus pada graf, dari paksi ke garis anda dan merentas ke paksi yang satu lagi.

Dalam kertas percubaan: tiga kertas meminta perkara ini, setiap satu untuk 2 markah. Skema Melaka tidak memberikan markah nilai jika garis tidak dipanjangkan pada graf. Dua daripada tiga kertas itu meminta nilai di luar julat yang anda ukur, jadi garis perlu dipanjangkan terlebih dahulu.

7. Langkah berjaga-jaga dan ramalan

Peraturan: langkah berjaga-jaga menyatakan apa yang anda lakukan dan ralat yang dielakkan. Ramalan biasanya memerlukan satu perkataan, beserta sebab jika soalan memintanya.

Dalam kertas percubaan: skema menerima kedudukan mata yang berserenjang dengan skala bacaan untuk mengelakkan ralat paralaks (Kelantan 2025, MRSM 2025, Melaka 2025), mengacau air supaya haba tersebar sekata (MRSM), serta mengulang eksperimen dan mengira bacaan purata (Melaka). Tujuh daripada sembilan kertas mempunyai soalan "bagaimana jika", seperti kanta yang lebih tebal atau dawai yang lebih panjang, yang dijawab dengan satu perkataan: bertambah, berkurang atau tidak berubah.

Di manakah pelajar sering kehilangan markah dalam amali Fizik?

Berdasarkan cara sembilan skema itu memberikan markah, tabiat inilah yang paling banyak menjejaskan markah.

Dua daripada skema itu menukar kedudukan paksi yang diminta oleh soalannya sendiri. Pada hari ujian, ikut susunan dalam soalan: kuantiti pertama yang disebut diletakkan pada paksi-y.

Bagaimanakah membuat persediaan untuk amali dalam dua minggu terakhir?

Ujian amali diadakan pada 16 November, jadi masih ada masa untuk berlatih setiap bahagian beberapa kali. Berlatihlah mengikut kemahiran: eksperimennya mungkin baharu pada hari itu, tetapi jadual, graf dan hubungannya akan terasa biasa.

1. 1 Kuasai bahagian yang berulang: pemboleh ubah, jadual, graf dan hubungan
2. 2 Sebut pemboleh ubah bagi setiap eksperimen di atas dengan kuat
3. 3 Lukis satu graf lengkap setiap hari dan semak dengan tujuh tanda semak
4. 4 Jawab satu set amali percubaan dalam 40 minit, kemudian tanda dengan skemanya

Jika masa anda hanya cukup untuk satu perkara, utamakan graf. Graf membawa 33 daripada 135 markah dalam kertas yang kami teliti, lebih banyak daripada mana-mana bahagian lain.

Bagaimanakah Afterkelas dapat membantu anda menghadapi amali Fizik SPM?

Markah amali sering hilang kerana butiran yang sukar dikesan dalam jawapan sendiri, seperti unit yang tertinggal pada tajuk lajur, atau "berkadar" sedangkan skema mahukan "berkadar terus".

Di Afterkelas (afterkelas.com), tutor kami menanda jawapan amali tanda semak demi tanda semak, mengikut skema pemarkahan, kemudian merancang kelas 1-ke-1 berdasarkan bahagian yang menyebabkan markah anda hilang.

Anda tidak perlu tahu dengan tepat di mana markah hilang sebelum menghubungi kami. Hantar mesej kepada kami melalui WhatsApp dan nyatakan subjek yang diperlukan. Kami akan membantu menilai selebihnya. Ibu bapa juga dialu-alukan untuk menghubungi kami bagi pihak anak mereka.

Soalan lazim

Berapakah markah ujian amali Fizik SPM?

Ujian amali Fizik SPM (Kertas 3, 4531/3) bernilai 15 markah. Ujian ini mengambil masa 45 minit: 5 minit untuk menyemak radas dan merancang, kemudian 40 minit untuk menjalankan eksperimen dan menjawab.

Bilakah ujian amali Fizik SPM 2026?

Pada Isnin, 16 November 2026, dalam empat sidang dari jam 7:30 pagi hingga 1:00 tengah hari. Sekolah atau pusat peperiksaan anda akan memaklumkan sidang anda. Kertas 1 dan 2 Fizik pula diadakan pada Khamis, 3 Disember 2026.

Bolehkah amali Fizik dijawab dalam Bahasa Inggeris?

Boleh. Kertas ini dwibahasa, dan contoh kertas Lembaga Peperiksaan menyatakan bahawa jawapan boleh ditulis dalam Bahasa Melayu atau Bahasa Inggeris.

Eksperimen apakah yang akan keluar dalam amali Fizik SPM 2026?

Lembaga Peperiksaan tidak mengumumkannya, dan kertas ini boleh menguji mana-mana eksperimen Tingkatan 4 atau Tingkatan 5. Sembilan kertas percubaan yang kami teliti menggunakan eksperimen yang berbeza, tetapi semuanya memberikan markah untuk kemahiran yang sama: pemboleh ubah, jadual, graf dan hubungan.

Adakah Afterkelas menawarkan bantuan untuk amali Fizik SPM?

Ya. Tutor Afterkelas boleh menanda jawapan amali pelajar berpandukan skema pemarkahan, mengenal pasti di mana markah hilang dan merancang kelas 1-ke-1 yang berfokus. Anda boleh bermula di afterkelas.com.

Satu perkara terakhir

Ujian amali ialah kertas Fizik yang paling singkat, dan cara pemarkahannya berulang dari satu kertas ke kertas yang lain. Tujuh tanda semak graf dan ayat hubungan boleh digunakan untuk apa-apa eksperimen di atas meja, jadi hafalkan kedua-duanya.

Ujian amali Kimia diadakan pada keesokan harinya. Jika anda mengambil kedua-dua subjek, panduan kami tentang cara menjawab Kertas 3 Kimia SPM menggunakan pendekatan yang sama. Semoga berjaya pada 16 November.